Sponsorlu Bağlantılar

Sponsorlu Bağlantılar

Tükenmişlik Sendromu Nedir? Tükenmişliğin Belirtileri Nelerdir?

(2 oy, 4.00 / 5)
Yazar: Elif Narcıkara | Kategori: İnsan Kaynakları | Tarih: 04 Temmuz 2011 | 4231 kez okundu

 

Kendinizi mutsuz ve yorgun mu hissediyorsunuz? Bazen kolunuzu bile kaldırmak içinizden gelmiyor ya da sabah yataktan kalkmak bir ölüm, işe gitmek işkence mi oluyor? Eğer bu sorulara cevap evetse tehlike çanları çalmaya başlamış demektir.

 

Bir çalışanın işe giderken kendini sürekli mutsuz hissetmesi, tatil dönüşü bile yorgun olması, sürekli uykusuzluk çekmesi, işinin her geçen gün daha sıkıcı, anlamsız ve yetersiz gelmesi aslında bir şeylerin gerçekten ters gittiğine işaret eder.

 

Normal şartlar altında bir çalışan yoğun stres ve yorgunluk dönemlerinden sonra mola verdiğinde, kafasını dağıtacak bir hobiyle ilgilendiğinde, tatil yapıp döndüğünde ya da akşam eve gidip rahatladığında, ertesi gün işe daha motive ve mutlu başlar. Ancak bazı durumlarda kişi, Tükenmişlik Sendromu dediğimiz, bitmek bilmeyen yorgunluk hissi, halsizlik hissi, tedirginlik, endişe ve mutsuzluk getiren bir çeşit beyaz yaka hastalığına yakalanabilir.

 

Beyaz yaka hastalığı diyorum çünkü genelde, bankacılarda, muhasebecilerde, sağlık personelinde ve benzeri hizmet odaklı sektörlerin çalışanlarında veya işi gereği uzun saatler mesai yapmak zorunda kalan çalışanlarda görülür.

 

Tükenmişlik Sendromu yaşama olasılığı yüksek olan çalışan grubu içinde; birbiriyle çakışan sorumluluklar taşıyanlar, iş yerinde belirsiz görev tanımları ve rollerle çalışan kişiler, hiç kimseye hayır diyemeyerek altından kalkabileceğinden çok daha fazla sorumluluk alan kişiler ve aşırı hırslı olduğu için kendini fazla yıpratan kişiler başta gelir.

 

Tükenmişlik Sendromu basit bir mutsuzluk hali ya da yorgunluk hissi değildir, kişinin bu rahatsızlığa bir anda yakalandığını da söyleyemeyiz. Çoğunlukla aylar ve yıllar boyu süren kaygıların, stres ve mutsuzluk kaynaklarının ya da baskıların birikmesiyle, özellikle negatif bakış açısına sahip veyahut depresyona meyilli insanlarda görülür. Özellikle mükemmeliyetçilik tükenmişliği çok arttıran kişisel bir özelliktir.

 

Tükenmişlik Sendromu’nun çoğunlukla her şeyi mükemmel olarak yapmaya çalışan ve bunu bir değer olarak kabul eden, yapılmasa da olabilecek işlerden vazgeçemeyen, gereken yerlerde esneklik gösteremeyen, takıntılı, aşırı disiplinli ve de duygusal karakterlerde görülme olasılığı yüksektir.

 

Tükenmişlik Sendromu, günümüzde oldukça yaygın olup, yüksek hedefleri ve idealleri olan insanlarda da sık sık rastlanır. Tükenmişlik, şaşırtıcı bir şekilde, işine yeni başladığında çok daha heyecanlı ve istekli olan çalışanlarda daha fazla görülmektedir, bu durum, uzmanlar tarafından bu kişilerin ilk heyecanlarıyla çok fazla enerji harcayarak kısa zamanda tükenmiş olmalarına bağlanmaktadır.

 

Bu tip çalışanlar genellikle kısa zamanda çok büyük başarılar kazanacaklarına inanır fakat zaman geçtikçe amaçlarına ulaşamadıklarında heyecanları söner. Sonuç olarak gerçeği kabullenmek ve hedeflerini düşürmek yerine hayal kırıklığına sürüklenirler ve süreç tükenme ile neticelenir.

 

Tükenmişlik Sendromunun Duygusal Belirtileri

Tükenmişlik Sendromu yaşayan kişilerde duygusal tükenmişlik belirtileri olarak;

  • Depresyon,
  • Desteksiz ve güvensiz hissetme,
  • Ümitsizlik,
  • Özel hayatlarında gerilim ve tartışma artışı,
  • Kızgınlık,
  • Sabırsızlık,
  • Huzursuzluk

 

gibi negatif duygularda artış; nezaket, saygı ve arkadaşlık gibi pozitif duygularda azalma gibi durumlar sıralanabilir. (http://www.psikolojikdanisma.net/burnouttukenmisliksendromu.htm, Cüneyt Kayhan)

Tüm bunların dışında, çalışma ortamıyla ilgili bazı problemler de strese ve kişinin kendisini yaptığı işte mutsuz hissetmesine neden olabilir.

 

Bu problemlerden en önemlileri:

  • Aşırı iş yükü ve dinlenme zamanının az olması,
  • Yöneticilerin yetersizliği, denetim yetersizliği veya her ikisi,
  • Kendi işini kontrol etme veya etkileme duygusundan yoksun olma,
  • Çalışanlar arasındaki ilişkilerin bozuk olması,
  • Aşırı zor ve yoğun iş ortamı, olarak sıralanabilir.

Aslında tükenmişlik sendromunu aşmanın en anlamlı yolu insanın ilgisini ‘iş’ dışında başka alanlara çevirebilmesidir. Maalesef hayatı işten ibaret görüp, hayattaki tek tatmin noktasını iş olarak kabul ettiğimiz takdirde, iş hayatından kaynaklanan sıkıntıların ve mutsuzlukların bizi yenmesi ve yıkması çok kolay oluyor. İşi kafamızda konumlandırdığımız nokta bizde sahte bir yanılsama yaratıyor ve hayatı anlamlandırma noktasında sahte bir mihenk taşı haline geliyor. Hal böyle olunca iş ile ilgili her başarısızlık, tatminsizlik ya da talihsizlik dünyanın sonu algısına sebep oluyor ve bizi duygusal olarak tüketiyor.

 

Tükenmişlik Sendromunu yaşayan birçok insan, bu durumun sadece kendi başına geldiğini, bu anlamda yalnız olduğunu düşünür. Hâlbuki birçok insan iş hayatının çeşitli devrelerinde bu olumsuz deneyimi yaşayabilir. Ama sıkıntılar karşısında esnek bir tutum alabilen, umduğundan farklı durumlarla karşılaştığında, olayların ve durumların güzel taraflarını görebilen, mikroya takılmayıp makro seviyede mutluluğu tatmin için yeterli gören, hayata daha pozitif bakabilen insanlar bu sendromdan daha kısa sürede ve daha rahat kurtulurlar.

 

Tükenmişlik Sendromunu Kaçınmanın Yolları

Bu sendromdan kaçınmanın en güzel yolu ise iş/özel hayat dengesini kurmak ve korumak, iş dışında benliğimizi besleyecek, bizi tatmin edecek farklı odak noktaları bulmaktır. Bu odak noktası kimi insan için çocuğu, kimi insan için hobileri, kimisi için arabası, kimisi için inançları olabilir. Her ne olursa olsun en az işi kadar, hatta daha fazla önem verdiği bir konu olmalıdır ki, hayatının herhangi bir odağında mutsuzluk ve tatminsizlik yaşadığında kişiyi diri tutsun, hayata bağlasın.

 

“Evet, x konuda kaybetmiş olabilirim ama y için hayat devam ediyor ve benim tökezlediğim yerden doğrulup yola devam etmeye ihtiyacım var” diyebilsin, kendini motive edebilsin. Hiç kuşkusuz iş hayatında ortamı yaşanır hale getirecek düzenlemeler yapmak, arkadaşlık bağları kurmak, stresi azaltıcı önlemler almak, mümkün mertebe düzenli çalışmak ve sorunları kriz haline gelmeden masaya yatırabilmek tükenmişlik sendromunu engelleyici faktörler arasındadır.

 

Herkes için mutlu ve hayırlı işler dileğiyle…

 

Elif Narcıkara,

İnsan Kaynakları Uzmanı

 

- Ayrıntılı bilgiler ve benzer konular için http://www.kigem.com/content.asp?bodyID=2952 adresini ziyaret edebilirsiniz.

 




 


Makale Kaynağı: Elif Narcıkara - MakaleMarketi.com

___________________________________________________________________

___________________________________________________________________

Yorumlar geçici bir süre için sadece üyelerin kullanımına açıktır.

Makale Yazın

Üye girişi yaparak siz de makale yazabilir, web sitenize yönlendirme yaparak veya iletişim bilgilerinizi ekleyerek kişisel/kurumsal popüleritenizi arttırabilirsiniz. Makale yazmaya başlamak için Şimdi Kaydolun!

Araştırın

Araştırmasını yaptığınız konuyla ilgili kelimeyi girip "Ara" butonuna basınız. Alakalı sonuçlar listelenecektir.