Dövize Endeksli İhraç Kayıtlı Satışlarda Kur Farkları ve KDV Durumu

Yazar: Erkan Pala | Kategori: Muhasebe ve Finans | Tarih: 16 Kasım 2011 | 451 kez okundu

Dövize endeksli İhraç kayıtlı satışlarda tahsilatlar yapıldıktan sonra lehte veya aleyhte oluşan kur farklarının nasıl hesaplanacağı ve bunların kayıtlara intikali uygulamalarda en sık rastlanılan hatalardan biridir.

3065 sayılı KDV Kanunun 11/1-c maddesi döviz cinsinden ihraç kayıtlı satış yapılabilmesine imkan tanımıştır. KDV faturada gösterilmekle beraber faturaya “3065 sayılı KDV Kanunu hükümlerine göre, ihraç edilmek şartıyla teslim edildiğinden, KDV tahsil edilmemiştir.” ibaresi eklenerek KDV alıcıdan tahsil edilmeyerek tecil edilmiştir. Tecil edilen KDV alıcının malı süresi içersinde yurtdışı etmesiyle terkin olunur.

Döviz cinsinden kesilen İhraç kayıtlı faturalarda satış tarihindeki döviz kuru ile tahsilat tarihindeki döviz kurun farklı olması sebebiyle yazımızın konusu olan lehte veya aleyhte kur farkı oluşmaktadır.

Burada konuya iki farklı bakış açısından bakmamız gerekmekte; Bunlar

• İmalatçı (Satıcı) Lehine oluşan kur farkları
• İmalatçı (Satıcı) Aleyhine oluşan kur farkları

Öncelikle İmalatçı lehine oluşan kur farklarından bahsedecek olursak,

25 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (D), 95 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (4.2) ve 14 Seri No.lu KDV Sirkülerinin (4) no.lu bölümlerinde de anlaşılacağı üzere asıl mala ilişkin fatura ve ihracata ait gümrük çıkış beyannamesine atıfta bulunularak bu verginin tahsil edilmediğini belirten bir şerhin konulması şartıyla tecil-terkin uygulaması kapsamında işlem yapılabilecektir.

Fakat söz konusu ödemeler, ihracatın gerçeklemesinden sonra yapıldığı için bu müessesenin çalıştırılmasına imkan bulunmamakta, dolayısıyla yukarıda sayılan ödemelerin vergiden arındırılabilmesi için indirim müessesesinin işletilmesi gerekmektedir.

Muhasebeleştirme işlemi yaparken 391 Hesaplanan KDV ve 191 İndirilecek KDV hesapları kullanılmalıdır. Bu konu bazı makalelerde KDV’siz fatura kesilmesi yönünde olup benim görüşüm KDV’li faturayı kesip indirim müessesesini uygulamak yönündedir.

İmalatçı aleyhine oluşan kur farklarında ise;

İmalatçının aleyhine oluşan kur farkları ile ilgili 14 nolu KDV sirkülerinde düzenlenmiş olup imalatçı tarafından ihracatçıya yapılacak ödemeler için ihracatçı tarafından imalatçı adına fatura düzenlenmesi ve bu faturada asıl malın tabi olduğu oran üzerinden KDV hesaplanması gerekmektedir. İhracatçı tarafından beyan edilecek bu vergi imalatçı tarafından genel hükümlere göre indirim konusu yapılabilecektir. Kesilecek olan fatura Kur farkı + KDV şeklinde olacaktır.